احمد مجد الاسلام كرمانى

469

سفرنامه كلات ( فارسى )

به خوبى ممكن است و در مقابل پل تلى بلند است و در بالاى آن تل كه بفاصله هزار و پانصد قدم از دربند واقع شده توپخانه ساخته‌اند كه مشرف و مسلط بر تمام معبر دربند است و آن دو قلعه كه در طرفين ساخته شده فعلا يكى كه در طرف دست راست واقع شده آباد است و ذخيره دولتى ميگويند آنجا است . اما گمان ندارم چيزى در آنجا باشد و آنكه در طرف دست چپ واقع شده از لطمه رودخانه خراب شده و آثارش باقى است و در مقابل آن يك قطعه سنگ تراشيده و كتيبه مانند در كوه نصب كرده‌اند و كلماتى بر مزبر او كنده‌اند كه عقيده كلاتىها اين است كه شرح مبلغ و محل دفاين نادرى در آن ثبت است ولى بعقيده بنده مشتمل بر تاريخ ساختن همان قلعه‌ها است و ما را اجازه ندادند كه برويم بخوانيم ، چرا كه فقط سه چهار مرتبه از آنجا عبور كرديم و هيچ وقت مجال توقف در آنجا نداشتيم كه آن خطوط را بخوانيم بعلاوه چون محل آن خيلى بلند است از پائين درست خوانده نميشود . آباديها كه در داخل و محصوره كلات است از اين قرار است : محله ارغوان شاه كه در ابتداى دربند است و از اسم آن استفاده مىشود كه بانى آن پل و قلاع طرفين ارغوانشاه بوده است و به قدر نيم فرسخ كه از آنجا ميگذرند بمحله ديگر ميرسند كه « خروس محله » نام دارد و اين آبادى هم مثل محله ارغوانشاه در كنار رودخانه واقع شده و مردم و سكنه آنجا زراعت شايانى دارند گاهى هم باغ انگورى آنجا يافت مىشود ولى بندرت چرا كه حرفه زراعت برنج بيشتر است تا باغ انداختن و اين محله تقريبا تا كبود گنبد امتداد دارد و هرچند هر قطعه از آن را اسمى مخصوص است ولى رشته آبادى تا « كبودگنبد » بهم متصل است اما « كبود گنبد » عبارت است از محل حاكم‌نشين و آنجا را « مقبره » هم ميگويند بلكه اغلب كلاتيها همان مقبره ميگويند و وجه تسميه اين هر دو اسم اين است كه در آنجا پادشاه ذيجاه افشار عمارتى عالى به شكل گنبدهاى مصر كه معروف بهرمان يا « اهرام » است و به طرز